ห้องน้ำผู้สูงอายุ ออกแบบอย่างไรให้คุ้มค่า ปลอดภัยไร้กังวล

Featured IDEA

เชื่อได้เลยว่า แทบทุกบ้านต้องมีผู้สูงอายุอาศัยอยู่ด้วย การออกแบบบ้านและห้องน้ำผู้สูงอายุ จึงจำเป็นอย่างยิ่งในการออกแบบให้เหมาะสม เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ใช้งานอย่างสะดวก และที่สำคัญต้องมีความปลอดภัยไปพร้อมกันด้วย เพราะห้องน้ำถือเป็นอีกหนึ่งห้องที่สำคัญ และอันตรายด้วยเหมือนกัน การออกแบบห้องน้ำผู้สูงอายุ ที่ถือเป็นสิ่งที่สำคัญที่ต้องรอบคอบกับช่วงวัยที่ต้องได้รับการดูแลและใส่ใจไม่ต่างจากเด็กๆ จึงต้องได้รับการออกแบบให้ปลอดภัยและพร้อมใช้งานในทุกช่วงเวลา ซึ่งการออกแบบห้องน้ำเฉพาะแบบนี้ จึงมีหลายอย่างที่ต้องคำนึงถึงที่พลาดไม่ได้

องค์ประกอบในการออกแบบห้องน้ำผู้สูงอายุ ที่ไม่ควรมองข้าม


พื้นที่ภายในห้องน้ำผู้สูงอายุ ควรมีขนาดกว้าง x ยาว อย่างน้อย 1.65x2.75 เมตร และมีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 1.50 เมตร เพื่อให้มีระยะในการหมุนตัวได้ 180 องศา สำหรับผู้ใช้ wheelchairs แบ่งสัดส่วนการใช้งานเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนอ่างล้างหน้า ส่วนชักโครก และ ส่วนอาบน้ำ

พื้นไม่ลื่น

โดยปกติห้องน้ำมักออกแบบแยกโซนเปียกแห้งไว้เพื่อการดูแลที่ง่าย อีกทั้งยังช่วยให้ปลอดภัยขึ้น แต่โซนเปียกแห้งที่ออกแบบกันนิยมทำพื้นโซนเปียกหรือโซนอาบน้ำ ต่ำกว่าโซนอื่นๆ ตรงจุดนี้เป็นจุดอันตรายที่ไม่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ ควรออกแบบพื้นห้องน้ำผู้สูงอายุ ให้อยู่ระดับเดียวกัน หากเป็นห้องน้ำเดิมที่ทำพื้นไว้อยู่แล้ว ให้ทำการรื้อกระเบื้องพื้นและโถสุขภัณฑ์เดิมออก เทปูนทรายปรับระดับพื้นห้องน้ำและทำการปูกระเบื้องใหม่ โดยกระเบื้องที่นำมาใช้ควรมีค่าความฝืดผิวกระเบื้องตั้งแต่ R10 ขึ้นไป

ติดตั้งอุปกรณ์จำเป็นในห้องน้ำผู้สูงอายุ


ติดราวจับและมือจับในส่วนต่างๆ เพื่อให้ระหว่างการใช้งานผู้สูงอายุสามารถเคลื่อนที่ได้สะดวกและปลอดภัย รวมถึงฝักบัวอาบน้ำ ควรเลือกเป็นแบบที่ปรับระดับได้ตามความสูงของผู้ใช้งานและมีระบบควบคุมความร้อนของน้ำให้อยู่ในองศาที่พอเหมาะ และไม่ลืมที่จะปูพรมกันลื่นในส่วนอาบน้ำและอ่างอาบน้ำ

ขนาดของชักโครกที่เหมาะสมในห้องน้ำผู้สูงอายุ


เลือกใช้ชักโครกขนาด 16-18 นิ้ว เพื่อความสะดวกของผู้ใช้ ด้วยความกว้างที่พอเหมาะกับการนั่งและรองรับน้ำหนัก และสะดวกในการลุกนั่งอีกด้วย

เลือกกระเบื้องห้องน้ำผู้สูงอายุ ให้ปลอดภัย

ผิวสัมผัสของกระเบื้องเป็นอีกสิ่งที่ต้องคำนึงถึง ควรเลือกใช้กระเบื้องชนิดไม่ลื่น เป็น กระเบื้องแกรนิตหรือกระเบื้องเกรซพอร์ซเลน มีผิวหยาบ หรือผิวขรุขระ สังเกตจากค่าความฝืดของกระเบื้อง (ค่าR) มีระบุในแคตตาล็อคหรือสอบถามกับพนักงาน ควรเลือกค่า R10 สำหรับบริเวณที่ต้องเปียกน้ำ และควรใช้กระเบื้องแผ่นเล็กมากกว่าแผ่นใหญ่ เพราะร่องยาแนวของกระเบื้องแผ่นเล็กจะมีแรงเสียดทานในการสัมผัสและปลอดภัยมากขึ้น แยกสีกระเบื้องในส่วนเปียกและแห้งให้สังเกตได้ง่ายและชัดเจน

ประตูเปิด-ปิดง่ายในยามฉุกเฉิน


ประตูห้องน้ำผู้สูงอายุ ควรเลือกใช้เป็นแบบบานเลื่อน มีขนาดกว้าง 36 นิ้ว ให้ผู้ใช้ wheelchairs สามารถนำรถเข้าไปได้อย่างสะดวก ใช้ที่ล็อคแบบที่เปิดง่ายและเก็บกุญแจไว้ใกล้ๆ ห้องน้ำเผื่อในยามฉุกเฉิน หรือผู้ใช้ต้องการความช่วยเหลือกระทันหัน หรือติดตั้งสวิตซ์ฉุกเฉิน ไว้ใกล้ๆกับบริเวณชักโครกและอ่างอาบน้ำ โดยให้เอื้อมได้จากระยะ 25 ซม.และ 95 ซม. จากระดับพื้น

ปลั๊กไฟและระบบเตือนภัยในห้องน้ำผู้สูงอายุ


น้ำกับไฟไม่ใช่ของคู่กัน เพื่อความปลอดภัยปลั๊กไฟที่อยู่ในห้องน้ำควรมีฝาปิด หรือติดตั้งให้ไกลจากส่วนเปียก รวมถึงควรมีระบบกริ่งหรือโทรศัพท์เพื่อขอความช่วยเหลือในยามฉุกเฉินติดไว้ด้วย

อุปกรณ์เสริมในห้องน้ำผู้สูงอายุ เพื่อการใช้งานที่สะดวกขึ้น
Support Arm ราวจับช่วยพยุงในการลุก-นั่ง ควรมีรูปร่างโค้งมน มีด้านจับขนาดใหญ่ เพื่อให้ยึดจับได้สะดวก ใช้ติดในจุดที่ต้องมีการลุก-นั่ง เช่น บริเวณชักโครก ส่วนอาบน้ำ
Hand Rails มือจับสำหรับการยึดเกาะให้มั่นคง ในลักษณะของมือจับ จะมีขนาดสั้นกว่าราวจับ ใช้ในจุดที่ต้องใช้การประคองหรือจับเพื่อให้ยืนได้มั่นคง
Shower Seat เก้าอี้นั่งอาบน้ำ อุปกรณ์สำคัญที่ขาดไม่ได้สำหรับผู้สูงอายุ ควรเลือกที่นั่งเหมาะกับสรีระ ไม่ลื่น ทำจากวัสดุที่อ่อนนุ่ม รับน้ำหนักได้มาก ปรับระดับความสูงตามความสูงของผู้ใช้ได้
Floor Drainออกแบบพื้นห้องน้ำผู้สูงอายุ ให้มีลักษณะเป็นพื้นที่ลาดเอียง (Barrier-free) ไม่มีขั้น (Step) ป้องกันการสะดุด ระดับของพื้นห้องน้ำและพื้นห้องด้านนอกควรอยู่ในระดับเดียวกันหรือใช้ทำเป็นทางลาดเอียงช่วยสำหรับผู้ใช้ wheelchairs
Faucet ควรใช้ก๊อกแบบอัตโนมัติ ที่มีเซ็นต์เซอร์จับระยะ เพราะมีระบบเปิดปิดน้ำอัตโนมัติ ใช้งานได้ประมาณ 40-60 วินาทีต่อครั้ง ช่วยประหยัดน้ำ หรือเลือกใช้ก๊อกน้ำแบบก้านปัดหรือก้านโยก ผู้ใช้ไม่ต้องออกแรงมาก เปิดปิดน้ำได้รวดเร็ว ควรเลือกก๊อกรุ่นที่มีก้านยาวพิเศษ ให้ผู้ใช้ไม่ต้องเอื้อม
Thermostatic Lever Handle Exposed Bath Mixer ฝักบัวและก๊อกแบบก้านโยกที่มีความยาวพิเศษ เพื่อลดการออกแรงช่วยให้สะดวกในการอาบน้ำ แต่ต้องเลือกที่มีระบบปุ่มนิรภัย (Safety) ที่จะควบคุมความร้อนให้ไม่เกิน 38 องศาเซลเซียส ป้องกันอันตรายจากน้ำร้อนลวก

นอกจากจะมีสุขภัณฑ์และอุปกรณ์ห้องน้ำผู้สูงอายุแล้ว ที่โฮมโปรยังมีสินค้าที่เหมาะสำหรับผู้สูงอายุให้คุณได้เลือก เพื่อคนที่คุณรักอีกมากมาย เช่น หมอนสุขภาพ กล้องวงจรปิด พรมกันลื่น ไฟกระพริบ ไฟไนท์ไลท์ เพื่อความปลอดภัยสำหรับคนที่คุณห่วงใย